O Marco de Vigo acolleu na tarde de onte o Encontro de Xornalismo Social "Somos Esenciais", organizado polo Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, coa colaboración de Gadis, para reflexionar sobre a información que dá voz aos problemas da sociedade e se pon ao servizo da cidadanía. O acto contou cos finalistas e gañadoras das dúas últimas edicións do premio Somos Esenciais: Lara Graña Prieto, Ángel Paniagua Pérez, Alba Chao Vázquez e Carolina Sertal Souto, que explicaron como realizaron as súas coberturas e deron exemplos dos retos que supuxeron e das relacións que establecen entre o traballo xornalistico e a sociedade.

O encontro comezou coa entrevista de Alba Chao Vázquez a Lara Graña Prieto, unha conversa que se desenvolveu a partir das tres patas da reportaxe «"García del Cid", el buque de luto y cólera», coa que esta ultima acadou o Premio Somos Esenciais este ano: o xornalismo social, o xornalismo de investigación e o xornalismo local. Graña, redactora xefa en Faro de Vigo e especialista en información económica e marítima, recoñeceu que se decatou da necesidade da información social grazas aos mariñeiros e ás mulleres de Freiremar. "Había que poñerlle cara á economía". En canto ás posibilidades de investigar, asegurou que "é un exercicio de vontade persoal, porque non temos medios para facelo tal e como están dimensionados a maioría dos medios. Hai que ter tempo, determinación e unha liña editorial que cho permita". A xornalista quixo reivindicar tamén o valor da información local: "Valoro moito facer xornalismo desde aquí porque aquí hai moito que contar. Non teño ningunha necesidade de marchar a Madrid para facer o xornalismo que quero facer".

Sobre a reportaxe xornalística que a fixo merecedora do Premio Somos Esenciais, que recolle a historia da desaparición da tripulante Mari Carmen Fernández a bordo do buque oceanográfico do CSIC e as denuncias de acoso e agresións sexuais dentro da institución, Graña asegurou que "aprendín a convivir coa frustración, porque destapabamos cousas e non pasaba nada, e incluso tiven necesidade de parar nalgún momento, pero houbo mulleres do CSIC que me pediron que seguise". Esta relación coa propia cidadanía fíxose central para o desenvolvemento da investigación e deu os seus froitos, exemplificados no movemento #MeTooCSIC, nado a partir das súas informacións, que provocaron a creación dunha "comunidade de mulleres que non dubidaron en reclamar un cambio na institución". Graña prometeu, por outra banda, que a cobertura desta historia non rematou aínda: "Neste caso hai aínda moito que descubrir e, se me deixan, vou seguir facéndoo".

A continuación, Ángel Paniagua Pérez e Carolina Sertal Souto sumáronse a Lara Graña e Alba Chao para realizar un faladoiro baixo o título "A información social ao servizo da xente", moderado pola decana do CPXG Belén Regueira, onde abordaron distintos aspectos clave do xornalismo social a partir dos traballos que lles valeron o recoñecemento do Premio Somos Esenciais. Así, Chao, xefa da edición dixital do Faro de Vigo, a través da súa reportaxe "Pornografía en la red, la mayor escuela de desigualdad y misoginia", na que quixo "poñer o foco nunha situación grave que está afianzando os estereotipos de xénero entre rapaces e rapazas", defendeu a educación como prioridade fundamental e sinalou que "nos dilemas deontolóxicos procuro preguntarme 'por que' e 'para que'". O subdelegado de La Voz de Galicia en Vigo e especialista en información sanitaria, Ángel Paniagua, indicou que o suicidio, o tema central de «La vida tras el suicidio de una hija: "Esto le puede pasar a cualquiera"», "é algo desafiante e na profesión estamos construíndo novos estándares para contalo con dignidade e respecto". Defendeu tamén poñer cara á información como "unha cuestión de eficacia comunicativa" porque "as noticias se entenden mellor cando falamos das persoas ás que afectan" e asegurou que "o noso traballo é unha loita contra o tempo", porque "reportaxes como as premiadas no 'Somos Esenciais' non son habituais no día a día". Por último, Carolina Sertal, redactora de Sociedade e Cultura no Faro de Vigo afirmou que "aínda non saín" da reportaxe "Bebés roubados, entre o silencio e a impunidade", porque "é un tema dolorosísimo", e reivindicou un xornalismo social que "esixe moita empatía, a necesaria por exemplo para estar tres horas escoitando unha vítima de violencia machista contándoche cousas durísimas e saber estar á altura da confianza que deposita en ti".

Encontro de Xornalismo Social "Somos Esenciais" 

O Encontro de Xornalismo Social "Somos Esenciais" está organizado polo Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, en colaboración con Gadis, para recoñecer o labor de xornalistas que traballan en temas de interese social en Galicia e dalo a coñecer a sociedade. O acto complementa a convocatoria do premio de xornalismo homónimo, convocado tamén por ambas as dúas entidades, que naceu en 2021 para premiar o mellor traballo sobre a Covid-19 e logo se transformou nun recoñecemento ao xornalismo de temática social.

CPXG